banner78

banner77

Libyalı uzmandan çarpıcı açıklama: Bizi savunan tek ülke Türkiye oldu

Türkiye'nin, Libya'da resmi olarak askeri varlığı bulunan tek ülke olduğunu vurgulayan Libyalı siyasi analist Ahmed Sewehli, "Biz yabancı ülkeler tarafından tekrar tekrar bombalanmak istemiyoruz. Libya'ya gelip Libya'yı bombalamayan, ancak Libya'yı fiilen savunan tek ülke Türkiye oldu" dedi.

Dünya 25.06.2021, 15:41 Salih Sütlan
25
Libyalı uzmandan çarpıcı açıklama: Bizi savunan tek ülke Türkiye oldu
banner64

Uzmanlar, Birleşmiş Milletler (BM) ve Almanya himayesinde düzenlenen Libya konulu İkinci Berlin Konferansı'nın ülkede barışın tesisi için gerekli somut ve bağlayıcı sonuçlar ortaya koymadığı değerlendirmesinde bulundu.

Almanya'nın başkenti Berlin'de 23 Haziran'da toplanan konferansın ana gündem maddelerini Libya'daki 24 Aralık seçimleri ve yabancı askeri müdahaleler oluşturdu.

Konferansın ardından açıklanan 58 maddelik sonuç bildirgesinde, "seçimlerin öngörülen şekilde yapılması ve Libya'daki yabancı güçler ve paralı askerlerin ülkeden ayrılması gerektiğine" yer verildi.

Ev sahibi Almanya'nın Dışişleri Bakanı Heiko Maas, konferans kapsamındaki basın toplantısında, Ocak 2020'de düzenlenen ilk konferanstan sonra birçok şeyin başarıldığına, bu sürede geçiş hükümetinin kurulduğuna, ülkede belirli açılardan durumun iyileştiğine, ateşkesin sağlandığına ve petrol ablukasının kaldırıldığına işaret etti.

Konferansa ve sonuçlarına ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulunan Berlin merkezli düşünce kuruluşu Bilim ve Siyaset Vakfı (SWP) Uygulamalı Türkiye Araştırmaları Çalışmaları (CATS) Programında misafir araştırmacı Nebahat Tanrıverdi Yaşar ise, "Libya'daki ilerlemeyi Ocak 2020'deki ilk Berlin Konferansı'na bağlamanın ve bunu bir diplomasi zaferi olarak sunmanın yanlış olduğu" görüşünü paylaştı.

Libya'da iç savaşa müdahil devletler konferansın sonuç bildirgesine bağlılıklarını açıklasalar da caydırıcılık üzerinden güç dengesinin oluştuğu Haziran 2020'ye kadar savaşın devam ettiğine işaret eden Yaşar, "Bir centilmenler anlaşması olarak kalan Berlin Konferansı'na atfedilen bu başarı, devam eden kırılgan ateşkesin koşullarını, kırılganlıklarını ve dolayısıyla barışın inşasında uluslararası topluma düşen sorumlulukların tespitini zorlaştırıyor." dedi.

Libya çalışmaları alanında uzman Yaşar, İkinci Berlin Konferansı'nın sonuçlarında, seçimlerin gerçekleştirilmesini garanti edecek somut sonuçlara ilişkin hala cevapsız kalan sorular olduğunu ifade etti.

Yaşar, görüşlerini şöyle açıkladı:

"Somut sonuçların ortaya çıkmasını garanti edecek bağlayıcılık, ilk Berlin Konferansı'ndan itibaren devam eden en büyük eksik. Konferansın ön plana çıkan iki temel somut hedefi bulunuyor. Bunlardan ilki seçimlerin gerçekleştirilmesi. İç savaşın başladığı 2016'dan itibaren dış desteğin ön plana çıktığı siyasi meşruiyetin yeniden Libya toplumuna dayanmasını mümkün kılacak seçimlerin gerçekleştirilmesi istikrar ve barışın inşasında önemli bir ilerleme olacaktır.

Ancak tarafsız güvenlik güçlerinin yokluğunda seçim güvenliğinin nasıl sağlanacağı ve seçim sonuçlarının taraflar arasında kabul edilip edilmeyeceği sorusu hala cevapsız. Özellikle ikinci husus seçimlerin kendisinin, savaşan tarafların birbirini Libya siyasetinde bertaraf etme aracına dönüşebileceği ihtimalini de beraberinde getirdiği için çatışma riskine karşı daha hazırlıklı olunmasını gerektirmekte."

Rusya ve BAE'nin yabancı paralı askerlerle ilişkisi
Konferansın ikinci somut hedefinin ise dış müdahalenin sona erdirilmesi olduğuna işaret eden Yaşar, yabancı güçlerin ve paralı askerlerin çekilmesinin bunun en önemli aşaması olarak görüldüğünü aktardı.

Libya'nın doğusundaki gayrimeşru güçlerin lideri Halife Hafter saflarında Rus Wagner Grubu, Sudanlı "Cancavid" milisleri, Suriyeli ve Çadlı savaşçılar gibi Rusya ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) tarafından desteklenen binlerce paralı asker bulunurken, konferansa katılan bu ülkelerin rolünü değerlendiren Yaşar, şuna dikkati çekti:

"Bu başlıkta birinci mesele, Rusya, BAE gibi devletlerin Libya'daki yabancı savaşçılar ile ilişkilerini resmi olarak kabul etmemesi. Ve varlıklarını resmi olarak kabul etmeyen bu aktörlerin çekilme konusunda pozitif bir rol oynamasını bekliyoruz."

Öte yandan Türkiye'nin, konferansın sonuç bildirgesindeki "yabancı güçler ve paralı askerlerin çıkmasına" işaret eden maddeye şerh koymasını da değerlendiren Yaşar, Türkiye'nin bu itirazını iki nedene bağladı:

Yaşar, "Türkiye'nin (şerh koyması) iki temel noktada itiraz sahibi olmasıyla alakalı. Birincisi Libya'da güvenlik güçlerinin eğitimi için bulunan askerler gibi 'düzenli güçler' ile paralı askerlerin aynı şekilde değerlendirilemeyeceği, ikincisi ise Türkiye'nin askeri varlığının iki egemen devlet arasında imzalanan güvenlik iş birliği anlaşmasına dayanması nedeniyle hukuki dayanağa sahip olması." ifadelerini kullandı.

Libya uzmanı Yaşar, şöyle devam etti:

"Meşruiyet ve hukuksal sorumluluğa dayanan bu itiraza rağmen Berlin Konferansı sonuç bildirgesinde ayrı bir başlıkta değerlendirilmediği de düşünüldüğünde, Türkiye'nin Libya'daki askeri varlığına ve faaliyetlerine son vermesinin istendiğini ve bu nedenle de önümüzdeki dönemde de bu konunun gündemde kalmaya devam edeceğini görüyoruz."

Konferanstan çıkan sonuçlar tamamen teorik
Libyalı siyasi analist Ahmed Sewehli de konferanstan çıkan sonuçların, 24 Aralık'ta yapılmasına karar verilen seçimlerin öngörüldüğü şekilde gerçekleştirilmesi için "tamamen teorik" olduğunu kaydetti.

Sonuç bildirgesindeki maddelere güvenmenin çok zor olduğunu çünkü katılımcıların değinmediği birçok şey barındırdığına işaret eden Sewehli, bu noktaları şöyle açıkladı:

"Seçimlerin yapılması, sözde uluslararası toplumun en yeni hedefi. Ancak bundan önce, örneğin, hesap verebilirlik konusu vardı. Hala savaş suçlarının failleri ve uluslararası insan hakları hukukuna göre savaş suçları işleyenlerin sorumlu tutulmasından bahsediyorlar. Ama konferansta kimse bu konuda bir şey yapmadı. Bu yüzden hiçbir ülke, başta Hafter olmak üzere Libya'yı bombalayanlardan hesap sormak niyetinde değil. Kınama dahi çıkmadı. Bu yüzden, hesap verebilirlik konusunda hiçbir şey yapmayanların seçimler için bir şeyler yapmak istediklerine nasıl inanabiliriz?"

Konferansa katılan uluslararası aktörlerin rolünü değerlendiren Sewehli, "(Libya'da) Seçimlerle ilgili Berlin Konferansı'na katılan ülkelerin bazıları, kendi ülkelerinde seçime izin vermeyen diktatörlükler. Örneğin Mısır'daki Sisi gibi." diye konuştu.

Libyalı analist, şöyle devam etti:

"BAE, Mısır ve Fransa'nın Libya halkı için en iyisini yapmaya çalışmak için Berlin'de olduğuna inanmıyorum. Bunu neden yapsınlar? Ocak 2020'deki ilk konferansın hedefi savaşı durdurmaktı ama durdurmadı. Savaş geçen yıl mayısa kadar devam etti. Savaşı durduran bu konferans değil, resmi anlaşmaya dayalı olarak yapılan Türk müdahalesiydi. Eğer Türkiye'nin müdahalesi olmasaydı İkinci Berlin Konferansı da gerçekleşemezdi."

Libya'da askeri varlık gösteren yabancı aktörlerin pozisyonunu değerlendiren Sewehli, Türkiye'nin, Libya'da resmi olarak askeri varlığı bulunan tek ülke olduğunu vurguladı.

Diğer ülkelerin ise Libya'da güçleri olduğunu kabul etmediğini aktaran Sewehli, "Oysa Rus kontrolündeki Wagner paralı askerlerinin Libya'da geniş bölgeleri ve şehirleri işgal ettiklerini görüyoruz. Sirte ve çevresindeki petrol tesisleri ve limanlar onların işgali altında. BAE'nin de ülkenin doğusunda bir üssü var." dedi.

Sewehli, bu aktörlerin Libya'daki varlıklarını inkar etmesi nedeniyle Berlin Konferansı'nın temelde Türkiye'den Libya'yı terk etmesini istediğini aktararak, şunları ekledi:

"Bu utanç verici bir durum ve bu yüzden Berlin'i hiç ciddiye almıyorum. Bu konferans Libya'daki güçlerin kim olduğunu belirleyemiyorsa, onlardan ayrılmalarını nasıl isteyebilir?

Açıkçası, Avrupa ve Batı ne yapmak istediklerini bilmiyor. Rusya'nın mı yoksa Türkiye'nin çıkmasını mı istiyorlar? Biz yabancı ülkeler tarafından tekrar tekrar bombalanmak istemiyoruz. Libya'ya gelip Libya'yı bombalamayan, ancak Libya'yı fiilen savunan tek ülke Türkiye oldu."

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ve Almanya Dışişleri Bakanı Heiko Maas'ın daveti üzerine toplanan Libya konulu İkinci Berlin Konferansı'na Libya'dan Başbakan Abdulhamid Dibeybe ve Dışişleri Bakanı Necla el-Menguş'un yanı sıra Türkiye, ABD, Rusya, İsviçre, Tunus, Fransa, İtalya, Birleşik Arap Emirlikleri, Mısır, İngiltere, Hollanda, Cezayir, Çin, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Avrupa Birliği, Afrika Birliği ve Arap Birliğinden dışişleri bakanları ve üst düzey temsilciler katıldı.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner71
30°
açık
Günün Anketi Tümü
Hükumetin koronavirüs'e karşı aldığı önlemleri nasıl buluyorsunuz?
Hükumetin koronavirüs'e karşı aldığı önlemleri nasıl buluyorsunuz?
Namaz Vakti 28 Temmuz 2021
İmsak 04:02
Güneş 05:49
Öğle 13:16
İkindi 17:11
Akşam 20:32
Yatsı 22:11
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30