banner78

banner77

Çalışanların çoğu bunu bilmiyor! 3 katı ödeme yapılıyor... İşte detaylar

Çalışanlar haksız yere işten çıkarılması durumunda işe iade davası açabiliyor. Ancak dava açabilmesi için bazı kriterler bulunuyor. Kıdem, belirsiz süreli iş sözleşmesi ve iş yerinde çalışan kişi sayısına bakılıyor. Eğer iş yerinde 30'dan az kişinin çalışması durumunda ise kötü niyet tazminatı istenebiliyor. Kötü niyet tazminatı da işçinin çalışma süresine bağlı hak kazandığı ihbar süresinin 3 katı oluyor. İşte işe iade ve kötü niyet tazminatı ile ilgili tüm bilgiler...

Ekonomi 22.08.2020, 12:54 22.08.2020, 13:19
71
Çalışanların çoğu bunu bilmiyor! 3 katı ödeme yapılıyor... İşte detaylar
banner64

İş güvencesi kavramı, 9 Ağustos 2002 tarihinde çıkartılan 4773 sayılı Kanun ile çalışma hayatına girdi. Söz konusu kanunda, 10’dan fazla çalışanı olan iş yerlerinde iş güvencesi hükümlerinin uygulanması; 10’dan az çalışanı olan iş yerlerinde ise işverenin fesih hakkını kötüye kullanması durumunda 3 aylık ücret tutarında kötü niyet tazminatı ödenmesi öngörüldü. Kanun 2002 yılında çıkartılmasına karşın, yürürlük tarihi 15 Mart 2003 olarak belirlendi. Ancak, 22 Mayıs 2003 tarihinde 4857 sayılı yeni İş Kanunu çıkartılarak, iş güvencesi ile ilgili hükümler değiştirildi. İş güvencesi, 30 ve daha fazla işçi çalıştıran iş yerleriyle sınırlandırıldı. 10 ile 29 kişi çalıştıran iş yerlerinde çalışanlar da iş güvencesi kapsamından çıkartıldı. Bu değişiklik yapılmamış olsaydı mayıs ayı itibarıyla sayıları 13.9 milyon olan sigortalı çalışan işçilerin 9.7 milyonu iş güvencesi kapsamında yer alacaktı. Değişiklik dolayısıyla, ilave 2.6 milyon işçi iş güvencesi kapsamı dışına çıkartıldı. Halen iş güvencesinden 7.2 milyon işçinin yararlanma hakkı bulunuyor.

Çalışanların haklı bir gerekçe olmadan işten çıkartılmasını önlemeyi amaçlayan iş güvencesi, işçiye işe iade davası açma hakkı veriyor. Bu haktan yararlanmanın üç koşulu bulunuyor. Birinci koşul, işyerinde 30 veya daha fazla işçinin çalıştırılması. İkincisi, işçinin en az altı aylık kıdeminin bulunması. Üçüncüsü de işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesine tabi olması.

Üç koşula sahip bir işçinin iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, iş yerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebep göstermek zorunda.

İş Kanunu’na göre, iş akdinin feshi için geçerli sebep oluşturmayan hususlar şöyle:

- Sendika üyeliği veya çalışma saatleri dışında veya işverenin rızası ile çalışma saatleri içinde sendikal faaliyetlere katılmak,

- İş yeri sendika temsilciliği yapmak,

- Mevzuattan veya sözleşmeden doğan haklarını takip veya yükümlülüklerini yerine getirmek için işveren aleyhine idari veya adli makamlara başvurmak,

- Irk, renk, cinsiyet, medeni hal, aile yükümlülükleri, hamilelik, doğum, din, siyasi görüş ve benzeri nedenler,

- Doğum öncesi ve sonrası dönemde kadın işçilerin çalıştırılmasının yasak olduğu sürelerde işe gelmemek.

İşçinin iş güvencesinden yararlanabilmesi için fesih bildiriminin yapıldığı tarihte iş yerinde 30 ve daha fazla işçi çalıştırılması gerekiyor. İşverenin aynı işkolunda birden fazla iş yerinin bulunması halinde, işçi sayısı, bu iş yerlerinde çalışan toplam işçi sayısına göre belirleniyor. 30 işçi sayısının belirlenmesinde belirli-belirsiz süreli, tam- kısmi süreli, daimi – mevsimlik iş sözleşmesi ile çalışanların tamamı hesaba katılıyor.

Alt işveren işçileri hesaba dahil edilmiyor. Ancak, Yargıtay, işverenin iş güvencesinden kaçınmak amacıyla işçilerin bir kısmını muvazaalı olarak taşeron işçisi olarak göstermesi halinde, bu işçilerin de hesaba katılması gerektiği yönünde karar veriyor.

İŞE İADE HAKKI SAĞLIYOR

Çalışan sayısı 30 ve üzerinde olan iş yerinde çalışıp, iş güvencesine sahip bir işçi işten atıldığında, iş akdinin feshedildiği tarihten itibaren öncelikle bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurmak zorunda. Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamaması halinde, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesine dava açılması gerekir.

Mahkeme işvereni haksız bulup işe iade kararı verirse, işveren işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır. İşçiyi işe başlatmayan işveren, işçinin boşta geçen sürelerine ait ücretlerinin 4 aya kadar olan kısmı ile 4 ila 8 aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatını öder. İşe iade davasını kazanan işçinin, kararın tebliğ tarihinden itibaren 10 gün içinde işe başlamak için işverene yazılı başvurması gerekir.

İŞ GÜVENCESİ OLMAYANLARA KÖTÜ NİYET TAZMİNATI

Çalışan sayısı 30 kişiden az olan iş yerlerinde çalışanlar iş güvencesinden yararlanamamakla birlikte, işveren iş akdini fesih hakkını kötüye kullanarak sona erdirmişse kötü niyet tazminatı isteme hakkı doğar. Kötü niyet tazminatı, işçinin toplam çalışma süresine bağlı olarak hak kazandığı ihbar süresinin 3 katı olarak uygulanır.

Böyle bir durumda öncelikle işçinin ihbar süresi hesaplanır. İhbar süresi, işi 6 aydan az sürmüş işçi için 2 hafta; 6 aydan 1.5 yıla kadar sürmüş işçi için 4 hafta; 1.5 yıldan 3 yıla kadar sürmüş işçi için 6 hafta; 3 yıldan fazla sürmüş işçi için ise 8 haftadır.

Kötü niyet tazminatı ihbar sürelerinin 3 katı uygulandığı için hesaplama şöyle yapılır:

İşyerindeki çalışması 6 aydan az sürmüş işçi için 6 hafta (1.5 ay)

6 ay ile 1.5 yıl arasında süren işçi için 12 hafta (3 ay)

1.5 yıl ile 3 yıl arasında sürmüş işçi için 18 hafta (4.5 ay)

3 yıldan fazla sürmüş işçi için ise 24 haftalık (6 aylık) ücret tutarında tazminat ödenir.

Bir iş yerindeki çalışması 6 aydan az olan işçiyi haksız işten atan işveren 1.5 aylık ücret tutarında kötü niyet tazminatı öder. Habertürk/Ahmet Kıvanç

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner71
12°
açık
Günün Anketi Tümü
Hükumetin koronavirüs'e karşı aldığı önlemleri nasıl buluyorsunuz?
Hükumetin koronavirüs'e karşı aldığı önlemleri nasıl buluyorsunuz?
Namaz Vakti 25 Ocak 2021
İmsak 06:46
Güneş 08:15
Öğle 13:21
İkindi 15:54
Akşam 18:18
Yatsı 19:41
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 20 44
2. Galatasaray 20 39
3. Fenerbahçe 19 39
4. Gaziantep FK 20 35
5. Trabzonspor 20 33
6. Hatayspor 20 32
7. Alanyaspor 19 31
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 20 25
12. Rizespor 20 25
13. Sivasspor 19 24
14. Başakşehir 20 24
15. Konyaspor 20 23
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 18 38
2. Samsunspor 18 36
3. İstanbulspor 17 34
4. Altay 18 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 17 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Akhisar Bld.Spor 18 16
15. Menemen Belediyespor 17 16
16. Balıkesirspor 18 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 18 47
2. Real Madrid 19 40
3. Barcelona 19 37
4. Sevilla 19 36
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 20 28
8. Real Betis 20 27
9. Celta de Vigo 20 24
10. Cádiz 20 24
11. Levante 19 23
12. Getafe 18 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 20 20
15. Eibar 20 20
16. Real Valladolid 20 20
17. Osasuna 20 19
18. Deportivo Alaves 20 18
19. Elche 18 17
20. Huesca 20 13